สมุนไพรท่าพระจันทร์

เรื่องเล่าสุขภาพ

หญ้าเอ็นยืด "ยาเอ็น-ยากระดูก-ยานิ่ว"
                           หญ้าเอ็นยืด
                     “ยาเอ็น - ยากระดูก - ยานิ่ว”
                                        
จำรัส  เซ็นนิล  รวบรวม/เรียบเรียง
              ผมเดินทางไปไหนก็มีแต่คนสอบถามหาสมุนไพรรักษาโรคเอ็นโรคกระดูกโรคนิ่ว นอกเหนือจากโรคมะเร็ง-เบาหวานและความดัน
แม้กระทั่งขณะเขียนต้นฉบับก็ยังมีคนโทรมาสอบถามอยู่เรื่อยๆ ถ้าเป็นเรื่องของเส้นเอ็น-กระดูกและนิ่ว ในตำรายาพื้นบ้านของไทยจะใช้สมุนไพรหญ้าเอ็นยืดหรือผักกาดน้ำ คนจีนเรียกสมุนไพรชนิดนี้ว่า เชียแต้เฉ้า และฮำผั่วเช่า ชื่อตัวหลังนี่จะไปพ้องเสียงกับภาษาอิสานฟังแล้วแปลกๆๆ 

               
หญ้าเอ็นยืดหรือผักกาดน้ำมีชื่อวิทยาศาสตร์ Plantago major Linn. อยู่ในตระกูล F.PLANTAGINACEAE อุดมไปด้วย เบต้าแคโรทีน วิตามินบี วิตามินซี และโอสถสารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย สามารถกำจัดพิษ และเป็นยาระบายอ่อนๆ เป็นพืชสมุนไพรที่รู้จักกันดีในเอเชีย พบขึ้นเองตามที่ลุ่มบนดอย หรือบริเวณสวนหลังบ้านที่ชุ่มชื้นอาจพบเป็นต้นเล็กๆ หรือใหญ่ ขึ้นกับความสมบูรณ์ แหล่งที่มีพืชชนิดนี้แสดงถึงบริเวณที่มีความชื้น มีน้ำชุ่ม  เป็นพรรณพืชล้มลุกขนาดเล็ก โคนต้นจะอยู่ติดดิน เป็นพืชที่มีอายุหลายปี ลำต้นจะสูงไม่เกิน ๑ ฟุต มีใบงอกขึ้นมาจากดิน ก้านใบยาว ใบรูปกลมรี เส้นใบมีห้าเส้น ปลายใบแหลม ดอกเล็กๆ ไม่มีก้านดอก ออกเป็นช่อเล็กยาวพุ่งมาจากดิน ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด
           หญ้าเอ็นยืดมีสรรพคุณในการรักษาเอ็น อาการปวดตึงที่คอ หลัง เอว แขน ขา การหกล้มฟกช้ำ ข้อเท้าแพลง จนเดินเขยกหรือเดินไม่ได้ รวมไปถึงการรักษาอาการกระดูกหัก กระดูกแตกดังนั้นเวลาหกล้มข้อเท้าแพลงจะนำหญ้าเอ็นยืดมาทุบๆ ให้น้ำออกแล้วพอกบริเวณที่ข้อเท้าแพลงนั้น จะทำให้เส้นเอ็นคลายตัวบรรเทาความเจ็บปวดลงได้           
          นอกจากนั้นยังใช้เป็นยาขับล้างทางเดินปัสสาวะ โดยเฉพาะละลายนิ่วได้ผลดีนัก มีหมอพื้นบ้านหลายคนแนะนำว่าให้ใช้หญ้าเอ็นยืดทั้งต้นใบดอกและรากล้างนำสะอาดประมาณหนึ่งกำมือ ใส่เครื่องปั่นให้ละเอียดนำไปผสมกับน้ำซาวข้าว (น้ำหม่าข้าวเหนียวแบบภาคอิสานให้แช่ไว้สักครึ่งวันยิ่งดี) ประมาณ ๑ ขวดแม่โขง ดื่มให้หมดภายใน ๑วัน ทำดื่มติดต่อกันสัก ๒-๓ วัน ก้อนนิ่วจะละลายหลุดออกมาตามท่อปัสสาวะได้เองและหายเป็นปลิดทิ้งโดยไม่ต้องเสี่ยงกับการผ่าตัดเลย
         คุณเสนาะ  วรรณวงษ์ ชาวบ้านตำบลบ้านสระ อ.สามชุก จ.สุพรรณบุรี( ๐๘-๙๗๒๔-๔๕๔๖) เรียกหญ้าเอ็นยืดว่า คะน้าบกเพราะใบมีส่วนคล้ายต้นคะน้า เพื่อให้เห็นกับตาคุณเสนาะจึงให้ผมซ้อนท้ายรถมอเตอร์ไซด์ลัดเลาะทุ่งนาไปดูต้นคะน้าบกถึงบ้านเมื่อครั้งที่ผมไปทำข่าวแถบนั้น พอถึงบ้านก็พาผมไปดูหญ้าเอ็นยืดที่ขึ้นบริเวณชื้นๆใกล้โอ่งน้ำรอบบ้านพร้อมกับบอกผมว่า
       “ เอาสมุนไพรคะน้าบกหรือที่คุณจำรัสเรียกหญ้าเอ็นยืด ทั้ง ๕ คือรากถึงยอด เอามาต้มกิน จะรักษาโรคนิ่วโรคไตได้ นิ่วจะถูกขับออกมาเท่าเม็ดถั่วเขียว เวลาปัสสาวะจะหายปวดไม่ขัด ปัสสาวะคล่อง ใช้ได้ผลมาเยอะแล้วครับ”
     ล่าสุดผมจำได้แม่นเมื่อครั้งไปนอนพักที่บ้านหมอคำปัน กิ้งเงิน บ้านบุนนาค ต.บุนนาคพัฒนา อ.เมือง จ.ลำปาง ( ๐๘-๔๔๘๙-๕๑๗๙ ) หมอคำปันได้ถอนต้นหญ้าเอ็นยืดขึ้นมาหักที่ก้านใบ แล้วค่อยๆดึงให้ผมดูสังเกตเห็นเส้นเอ็นยืดออกมา
 หมอคำปัน

    “ นี่แหละที่เขาเรียกว่าหญ้าเอ็นยืดเพราะเวลาหักก้านใบแล้วจะเห็นเส้นเอ็นยืดออกมา ต้นนี้แก้โรคนิ่วในถุงน้ำดีเป็นยาขับนิ่วอย่างดี เพียงเอาทั้งต้นประมาณกำมือต้มกับน้ำ กินเฉพาะน้ำนิ่วจะหลุดออกมาเลย” หมอคำปันยืนยันพร้อมสาธิตให้ผมดู
            หมอคำปันยังเล่าอีกว่าใครที่เส้นเอ็นตึง กระดูกหักหรือแตกจากอุบัติเหตุให้เอาน้ำมันมะพร้าวเทใส่กระทะพอประมาณแล้วเอาหญ้าเอ็นยืดประมาณ ๔-๕ ต้นโขลกพอแหลกเอามาทอดเคี่ยวกับน้ำมันแล้วเอาไปทาบริเวณที่เส้นเอ็นตึงเอ็นจะยืดและจะสมานกระดูกแตกกระดูกหักได้ดีอีกด้วย
         สมุนไพรหญ้าเอ็นยืดหรือผักกาดน้ำจะเป็นสมุนไพรที่หมอนวดมักจะปลูกไว้หน้าบ้านเพื่อตัดไม้ข่มนามด้วยความเชื่อว่าใครที่เข้ามานวดที่นี่แล้วเอ็นต้องยืด ข่มเจ้าเอ็นว่า..แกต้องยืดนะ ฮ่าๆๆ 
 
 
          


 
โอ้ว....คุณจำรัสมาเหรอค่ะ..ดีใจจังเลย สวัสดีครับ

  

blog comments powered by Disqus