สมุนไพรท่าพระจันทร์

เรื่องเล่าสุขภาพ

ผักหวานป่า
                         ผักหวานป่า
                      
  “ต้านอนุมูลอิสระป้องกันโรคเสื่อม”
                                                                       
     จำรัส เซ็นนิล  รวบรวม/เรียบเรียง
                 ผักหวานป่าเป็นแหล่งของสารอาหารต้านอนุมูลอิสระที่สำคัญ เช่นวิตามินซี วิตามินเอ บีตาแคโรทีนและสารฟีนอลิก ซึ่งเป็นที่ทราบกันดีว่าอนุมูลอิสระเป็นสารที่ก่อให้เกิดการเสียสมดุลของร่างกายและสาเหตุของการเกิดโรคหลายชนิด เช่น โรคมะเร็ง โรคไขมันในเลือดสูง โรคอ้วน โรคหัวใจ โรคข้อ โรคเกี่ยวกับระบบคุ้มกัน



                    จากการศึกษาการต้านอนุมูลอิสระของผักหวานป่าสามารถยับยั้งการเกิดปฎิกิริยาออกซิเดชันอันเป็นสาเหตุของการเกิดอนุมูลอิสระได้ ทำให้อัตราเสี่ยงต่อการเกิดโรคเสื่อมน้อยลง   ผักหวานป่าจำแนกออกเป็น ๒ สายพันธุ์ คือ  พันธุ์ยอดเหลือง ซึ่งจะเจริญเติบโตค่อนข้างช้ากว่าพันธุ์ยอดเขียว  ส่วนพันธุ์ยอดเขียว จะมีการเจริญเติบโตดีกว่าและเร็วกว่าพันธุ์ยอดเหลือง ทั้ง ๒ สายพันธุ์ไม่มีความแตกต่างกันมากนัก ทั้งทรงพุ่ม กิ่ง และแขนงใบ หากไม่สังเกตดีๆอาจจะมองไม่ออก มีคนสงสัยว่าผักหวานป่ากับผักหวานบ้านเป็นพืชชนิดเดียวกันหรือไม่ คำตอบคือพืชทั้ง ๒ ชนิดไม่ได้มีความสัมพันธ์ใกล้ชิดหรือเป็นเครือญาติกันแต่อย่างใดเพียงแต่ชื่อพ้องกันเท่านั้น
                  ผักหวานป่ามีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Melientha suavis Pierre จัดอยู่ในวงศ์Opiliaceae มีถิ่นกำเนิดอยู่ในแถบประเทศไทย ลาว เวียดนาม กัมพูชา มาเลเซีย และฟิลิปินส์ โดยมีชื่อเรียกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น คือลาว เรียกว่า hvaanเวียดนามเรียก rau กัมพูชาเรียกdaam prec มาเลเซียเรียก tangal และฟิลิปปินส์เรียก malatado ในประเทศไทยพบมากที่ภาคเหนือ ที่เชียงใหม่ ลำพูน ตาก เชียงราย ลำปาง ภาคอีสานที่อุดรธานี นครพนม สกลนคร นครราชสีมา ภาคกลางพบมากที่กาญจนบุรี สระบุรี ภาคใต้ ที่สุราษฎร์ธานี กระบี่
             ส่วนผักหวานบ้านเป็นพืชในวงศ์ Euphorbiaceae มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Sauropus androgynus (L.) Merr. เป็นไม่พุ่มขนาดเล็กสูง ๑-๒ เมตร เจริญเติบโตได้ดีในสภาพกลางแจ้ง แต่ถ้าเป็นผักหวานป่าจะเจริญเติบโตได้ดีต้องอยู่ในสภาพใต้ร่มเงา เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางสูงได้ถึง ๑๓ เมตร บางต้นที่พบมีอายุได้มากกว่าร้อยปี



             ผักหวานป่ามีคุณค่าทางโภชนาการสูง คือให้พลังงาน ๖๘ กิโลแคลอรี่ บีตาแคโรทีน ๑๑๕ มิลลิกรัม ไนอาซีน ๓.๖ มิลลิกรัม วิตามินซี ๙๖.๒๐ มิลลิกรัม วิตามินบี ๒ จำนวน ๑.๖๕ มิลลิกรัม  วิตามินเอ ๘,๕๐๐ หน่วยสากล ( IU ) ฟอสฟอรัส ๖๘ มิลลิกรัม แคลเซียม ๒๔ มิลลิกรัม
คาร์โบไฮเดรต ๘.๔๕ กรัม โปรตีน ๗.๔๓ กรัม เส้นใยอาหาร ๓.๙๐ กรัม น้ำ ๗๘.๑๖ กรัม  ไขมัน ๐.๒๕ กรัม เหล็ก ๑.๓ มิลลิกรัม

 
          คุณบินเดี่ยว  มูลหล้า

         เมื่อครั้งที่ผมไปเยี่ยมบ้านคุณบินเดี่ยว มูลหล้า เกษตรกรบ้านจอมศรี หมู่ ๒ ต.จอมศรี อ.เชียงคาน จ.เลย ได้เห็นต้นผักหวานป่าที่คุณบินเดี่ยวปลูกไว้หลายแปลง คุณบินเดี่ยวบอกว่า ยอดผักหวานป่าผัดใส่ไข่มดแดง ถือเป็นอาหารล้ำค่าของคนชนบท อร่อยแล้วยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ มีหลายคนอยากปลูกผักหวานป่า แต่ปลูกยาก
        “ ผมศึกษามาร่วม ๕ ปี ปัจจุบันนี้ผมเพาะในกระบอกไม้ไผ่ ขึ้นดี ที่เห็นๆในสวนผมนี่เพาะจากกระบอกไม้ไผ่ทั้งนั้นขึ้นดีรากตรงหาอาหารง่ายไม่เหมือนเพาะในถุงพลาสติกจะแคระแกรน เวลาปลูกก็ขุดหลุมใส่ลงไปพร้อมกระบอกไม่ไผ่ ไม่นานปลวกก็จะมากินกระบอกไม้ไผ่ให้สลายไปเป็นปุ๋ย”
 “ อ้าวแล้ว ปลวกไม่กินรากต้นผักหวานป่าหรือครับ” ผมถาม คุณบินเดี่ยวบอกว่า ไม่มีปลวกชนิดไหนในโลกกินรากต้นไม้สด ปลวกชอบกินของแห้งๆ  ฮ่าๆๆ   (อยากปลูกผักหวานป่าขอคำแนะนำเพิ่มเติมที่คุณบินเดี่ยว ๐๘-๔๙๕๗-๕๓๖๖)
        

blog comments powered by Disqus